Trump cân nhắc cho dân làm chủ cổ phần các công ty AI như OpenAI qua quỹ tài sản quốc gia

Tổng thống Trump ngày 5/6/2026 cho biết ông đang cân nhắc để chính phủ liên bang sở hữu cổ phần trong các công ty AI hàng đầu, biến người dân Mỹ thành “đối tác” hưởng lợi nhuận. Trên chuyên cơ Không Lực Một, ông nói kế hoạch này “sẽ làm họ giàu lên” và để ngỏ khả năng phân phối cổ phiếu qua quỹ tài sản có chủ quyền.

Ý tưởng do CEO OpenAI Sam Altman đề xuất từ năm 2025. Tuần này, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders đệ trình dự luật yêu cầu các công ty AI hàng đầu chuyển 50% cổ phần cho một quỹ tài sản AI quốc gia mới của Mỹ. OpenAI cũng công khai ủng hộ mô hình “quỹ tài sản công” để chia sẻ thành quả AI.

Tuy nhiên, đề xuất vấp phải trở lực chính trị lớn. David Sacks, nhà đầu tư mạo hiểm và đồng minh của Trump, cảnh báo quốc hữu hóa AI có nguy cơ tạo ra bộ máy giám sát chính phủ. Trong lúc đó, chi phí điện tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu AI và nỗi lo mất việc đang thúc ép Washington ưu tiên phân phối của cải trước thềm các đợt IPO AI ngàn tỷ đô la.